Tüm erkeklerin % 15’inde ve kısırlık sorunu ile başvuranların % 40'ında saptanan varikosel erkek infertilitesinin (kısırlık) en sık ve önlenebilir nedenidir.
Varikosel bir ya da iki taraflı olabilir. Ancak, erkek bedeninin farklı anatomik özellikleri nedeniyle hastaların %85' inde sol tarafdadır. En sık 15-25 yaşlar arasında rastlanır.
Varikoselin Zararlı Etkisi Nedir?
Varikosel testislerde sıcaklık artışı ve toplardamardaki kanın organa geri akımı sonrası mikro dolaşımı etkileyerek sperm üretimini bozar; sayı, hareketlilik, yapı ve kromozomal yapıya etki sonucu dölleme kapasitesini olumsuz etkiler.
Varikosel Belirtileri Nelerdir?
Ergenlik yaşlarında ortaya çıktığında bulunduğu testisin gelişimini yavaşlatarak testisin boyutunun diğerine göre hafif derecede küçük kalmasına neden olabilir. Hastalar bazen varikosel olan testisde “ağrı hissi” ya da “rahatsızlık hissi” olduğunu ifade eder. İlerlemiş vakalarda şişmiş toplardamarlar kişi tarafından gözle fark edilebilir. Varikosel genellikle infertilite sorunu ile doktora başvuran erkeklerin muayenesinde ya da testis ağrısı ortaya çıktığında ürolog tarafından yapılan fizik muayene ile ortaya çıkarılır.
Yardımcı Tanı Yöntemleri Nelerdir?
Erken evre varikosellerin tanısında ise yardımcı tanı yöntemlerine ihtiyaç duyulabilir. Bu yöntemler;
• Renkli Doppler ultrasonografi
• Termografi
• Venografi
• Semen analizi; varikosel kaynaklı infertilitede tipik olarak gelişimi tamamlanmamış, hasarlı veya ölü spermler görülür.
Renkli Doppler Ultrasonografinin Tanıdaki Önemi:
Fizik muayene bulgularını desteklemek, gözden kaçan ve subklinik varikosellerin saptanması için renkli doppler ultrasonografi varikosel tanısında sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. En kolay ve güvenilir yöntemdir. Hastaya dışarıdan herhangi bir madde verilmesini gerektirmemesi, iyonize radyasyon içermemesi, invaziv bir işlem olmaması, diğer yöntemlere göre ucuz olması ve yüksek doğruluk oranı tercih edilme sebebleridir. Ayrıca skrotum içerisindeki diğer patolojilerin tespitinde yarar sağlar. İnceleme için herhangi bir ön hazırlık gerekmez. İncelemede testis boyutları, toplardamar çapları ve toplardamarlardaki ters akım (reflü) varlığı araştırılarak tanı konulur. Reflü akımın şiddeti ve damarların genişliğine göre varikosel bazı derecelere ayrılabilir.
|
|
|
Renkli
Doppler ultrason, varikoselin hem tanısı hem de
evrelendirilmesinde en
pratik yöntemdir. |
Tedavi Ne Zaman Önerilmektedir?
Eğer hastada sperm sayısında, şeklinde ya da hareketlerinde bozukluk varsa ve hasta çocuk istiyorsa, bu durumda varikosel tedavi edilmelidir. Başarılı bir varikosel tedavisinden sonra, bu hastaların yaklaşık yarısında sperm parametrelerinde düzelme ve eşlerinde %40'a varan oranda hamilelik görülebilir. Ancak varikosel tedavisi her hastada sperm sonuçlarının düzeleceği ve hamilelik oluşacağı anlamına gelmez; bazı hastalarda başarılı bir tedaviye rağmen sperm parametreleri düzelmeyebilir ya da hastanın eşi hamile kalamayabilir. Ancak, çocuk sahibi olamayan bir erkekte eğer varikosel saptanırsa, diğer kısırlık nedenlerine yönelik tanı-tedavi işlemlerine başlanmadan önce varikosel tedavisinin denenmesi önerilmektedir. Çünkü kısırlığın diğer nedenlerine göre, varikosel daha kolay tedavi edilebilir bir problemdir.
